Sóc Bom Bo - vùng đất từng đi vào lịch sử với hình ảnh những đêm giã gạo nuôi quân của đồng bào S’tiêng vừa đón nhận niềm vui lớn khi cùng lúc được ghi danh ở cả hai lĩnh vực di sản văn hóa và di tích lịch sử cấp quốc gia. Sự kiện không chỉ là sự ghi nhận những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của vùng đất anh hùng mà còn mở ra cơ hội mới cho công tác bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc và phát triển du lịch cộng đồng.

Ngày 24/6, tại Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng Sóc Bom Bo (Đồng Nai), cơ quan chức năng đã công bố quyết định xếp hạng Di tích lịch sử Sóc Bom Bo là Di tích quốc gia, đồng thời đưa tập quán giã gạo chày tay của người S’tiêng và người M’nông vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong hành trình bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống gắn liền với đời sống và lịch sử đấu tranh cách mạng của đồng bào nơi đây.

Nhắc đến Sóc Bom Bo, nhiều thế hệ người Việt vẫn nhớ đến hình ảnh những đêm lửa bập bùng giữa núi rừng, tiếng chày giã gạo vang lên không ngớt để tiếp sức cho bộ đội trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Chính từ những câu chuyện có thật ấy, nhạc sĩ Xuân Hồng đã sáng tác ca khúc nổi tiếng “Tiếng chày trên sóc Bom Bo”, đưa địa danh này trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước, sự đoàn kết quân dân và lòng son sắt với cách mạng.

Theo các tài liệu lịch sử, trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, đồng bào S’tiêng ở Sóc Bom Bo đã sẵn sàng sẻ chia từng hạt gạo, từng phần lương thực để nuôi quân. Hình ảnh người dân thức trắng đêm giã gạo dưới ánh đuốc lồ ô đã trở thành biểu tượng đẹp về sự hy sinh thầm lặng vì độc lập dân tộc. Chính những đóng góp ấy đã làm nên giá trị lịch sử đặc biệt của vùng đất này.

Không chỉ mang giá trị lịch sử, Sóc Bom Bo còn là nơi lưu giữ nhiều nét văn hóa đặc sắc của đồng bào S’tiêng. Tập quán giã gạo chày tay không đơn thuần là hoạt động lao động sản xuất mà còn gắn với đời sống cộng đồng, lễ hội, sinh hoạt văn hóa và truyền thống của người dân bản địa. Việc được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia góp phần khẳng định giá trị độc đáo của tập quán này, đồng thời tạo động lực để các thế hệ trẻ tiếp tục gìn giữ và trao truyền những nét đẹp văn hóa dân tộc.

Hiện nay, Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng Sóc Bom Bo đã trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách muốn tìm hiểu lịch sử và trải nghiệm văn hóa bản địa. Nơi đây tái hiện không gian sinh hoạt truyền thống của đồng bào S’tiêng với nhà dài, sân lễ hội, làng nghề và nhiều hiện vật quý giá. Khu bảo tồn cũng lưu giữ hàng trăm hiện vật phản ánh đời sống vật chất, tinh thần và tín ngưỡng của cộng đồng qua nhiều thời kỳ.

Hà An (Tổng hợp)