Nhắc đến ẩm thực Hà Nội, bên cạnh phở, bún thang hay cốm làng Vòng, chả cá Lã Vọng luôn là cái tên được nhiều người tìm kiếm khi muốn khám phá tinh hoa của đất kinh kỳ. Món ăn không chỉ hấp dẫn bởi hương vị thơm ngon mà còn chứa đựng câu chuyện lịch sử đặc biệt, gắn với một gia đình người Hà Nội đã tạo nên thương hiệu nổi tiếng hơn 100 năm.

Theo nhiều tài liệu, chả cá Lã Vọng ra đời vào cuối thế kỷ XIX tại ngôi nhà số 14 phố Hàng Sơn (nay là phố Chả Cá). Gia đình họ Đoàn khi ấy thường chế biến món cá nướng để đãi khách và dần mở cửa phục vụ thực khách gần xa. Món ăn ngon đến mức phố Hàng Sơn sau này được đổi tên thành phố Chả Cá - một trong số ít con phố ở Hà Nội được đặt theo tên món ăn.

Tên gọi "Lã Vọng" bắt nguồn từ bức tượng Khương Tử Nha được đặt trong quán. Hình ảnh vị hiền triết ngồi câu cá chờ thời đã trở thành dấu ấn riêng của quán, từ đó cái tên chả cá Lã Vọng cũng theo món ăn nổi tiếng khắp cả nước.

Điểm đặc biệt làm nên sức hút của chả cá Lã Vọng nằm ở nguyên liệu và cách chế biến. Cá thường được chọn là cá lăng hoặc cá quả - những loại cá có phần thịt săn chắc, ít xương dăm và vị ngọt tự nhiên. Sau khi làm sạch, cá được cắt miếng vừa ăn rồi ướp với riềng, nghệ, mẻ, mắm tôm cùng nhiều loại gia vị truyền thống trong nhiều giờ để thấm đều.

Những miếng cá sau đó được nướng trên than hoa cho đến khi săn mặt ngoài nhưng vẫn giữ được độ mềm, ngọt bên trong. Khi phục vụ, cá tiếp tục được đặt trên chảo gang nóng cùng nhiều thì là và hành lá. Tiếng mỡ sôi lách tách, hương thơm của nghệ, thì là và cá nướng lan tỏa tạo nên sức hấp dẫn khó cưỡng ngay từ khi món ăn được bưng ra bàn.

Không giống nhiều món ăn khác, chả cá Lã Vọng mang đến một trải nghiệm ẩm thực đầy thú vị khi thực khách tự tay hoàn thiện món ăn. Cá nóng hổi được gắp ăn cùng bún rối, lạc rang, rau thơm và đặc biệt là bát mắm tôm đánh bông với quất, đường, ớt. Chính sự hòa quyện giữa vị béo của cá, hương thơm của thì là, vị bùi của lạc rang và vị đậm đà của mắm tôm đã tạo nên nét đặc trưng không thể nhầm lẫn.

Ngày nay, để phù hợp với khẩu vị của nhiều thực khách, một số nơi phục vụ thêm nước mắm chua ngọt thay cho mắm tôm. Tuy nhiên, nhiều người sành ăn vẫn cho rằng chỉ khi thưởng thức cùng mắm tôm, chả cá Lã Vọng mới trọn vẹn hương vị truyền thống của Hà Nội.

Không chỉ là món ăn nổi tiếng trong nước, chả cá Lã Vọng còn nhiều lần được các tạp chí, chuyên trang du lịch quốc tế giới thiệu là món ăn nên thử khi đến Việt Nam. Hình ảnh chảo cá nghi ngút khói cùng những bó thì là xanh mướt đã trở thành biểu tượng ẩm thực gắn với Thủ đô trong mắt nhiều du khách nước ngoài.

Nếu muốn đổi vị cho bữa cơm cuối tuần, các gia đình hoàn toàn có thể chế biến chả cá theo phong cách truyền thống ngay tại nhà. Chỉ cần lựa chọn loại cá tươi ngon, chuẩn bị đầy đủ riềng, nghệ, thì là, hành lá và bún tươi là đã có thể tạo nên một bữa ăn vừa hấp dẫn vừa giàu giá trị văn hóa. Việc cả gia đình cùng quây quần bên chảo chả cá nóng hổi, tự tay gắp từng miếng cá và trò chuyện trong bữa ăn cũng là cách lưu giữ nét đẹp của văn hóa ẩm thực Việt.

Hơn một thế kỷ trôi qua, chả cá Lã Vọng vẫn giữ nguyên sức hấp dẫn như những ngày đầu xuất hiện. Món ăn không chỉ là niềm tự hào của người Hà Nội mà còn là một phần ký ức về văn hóa Tràng An thanh lịch, nơi mỗi hương vị đều kể một câu chuyện về lịch sử, con người và truyền thống. Với những ai yêu ẩm thực và muốn tìm hiểu di sản văn hóa Việt Nam, chả cá Lã Vọng luôn là món ăn xứng đáng có mặt trong danh sách trải nghiệm ít nhất một lần.

Hương Việt (Tổng hợp)